ساماندهی پسماند؛ ضرورتی برای رعایت حقوق شهروندان

مدیریت محترم پایگاه خبری مرور
با سلام و احترام

 

در پی انتشار یادداشت «سطل‌های زباله دفنی در گیلان؛ اولویت چندم مدیریت پسماند هستند؟»، روابط عمومی شهرداری اسالم ضمن قدردانی از توجه آن رسانه به مسائل محیط‌زیستی، توضیحات زیر را برای تبیین اهداف و ضرورت اجرای این طرح به آگاهی می‌رساند:

مدیریت پسماند، مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته از کاهش تولید، تفکیک از مبدأ، جمع‌آوری، انتقال، پردازش، بازیافت و دفع اصولی است. شهرداری اسالم نیز اجرای مخازن دفنی را پاسخ تمامی مسائل این حوزه نمی‌داند؛ بااین‌حال، تکمیل این زنجیره نباید موجب تعویق اقداماتی شود که مستقیماً با پاکیزگی معابر، آسایش مردم و کیفیت زندگی روزمره آنان ارتباط دارد. شهروندان حق دارند تا زمان تکمیل زیرساخت‌های نهایی نیز از محیطی پاکیزه و خدمات مناسب جمع‌آوری پسماند برخوردار باشند.

 

مخازن دفنی، محل دفن نهایی زباله نیستند؛ این تجهیزات برای نگهداری موقت پسماند تا زمان تخلیه و انتقال به کار می‌روند. بنابراین، جایگاه آن‌ها در مرحله جمع‌آوری است و کارآمدی آن‌ها نیز باید متناسب با همین کارکرد ارزیابی شود. ضرورت توسعه زیرساخت‌های تفکیک، پردازش و بازیافت، مسئولیت مدیریت شهری در اصلاح وضعیت نگهداری و جمع‌آوری زباله در معابر را منتفی نمی‌کند.

 

بهبود سیمای شهری و احترام به ابتدایی‌ترین حقوق شهروندان، از اهداف اصلی اجرای این طرح است. پراکندگی زباله و وضعیت نامناسب مخازن در حاشیه معابر، تنها مسئله‌ای ظاهری نیست؛ بلکه بر آسایش ساکنان، کیفیت فضای عمومی و تصویر شهر اثر می‌گذارد. ساماندهی این وضعیت، بخشی از خدماتی است که مردم به‌درستی از شهرداری انتظار دارند.

 

کاهش دسترسی احشام، سگ‌ها و حشرات به پسماند، محدودکردن پراکندگی زباله و کاهش انتشار آلودگی و بوی نامطبوع در محیط اطراف نیز از اهداف طرح است. تحقق پایدار این اهداف، علاوه بر تجهیزات مناسب، مستلزم تخلیه منظم، شست‌وشو و نگهداری صحیح مخازن است که باید در چارچوب خدمات شهری تأمین شود.

 

شرایط اسالم و سکونتگاه‌های پیرامونی آن نیز در این ارزیابی اهمیت دارد. پیوستگی بافت روستاهای مجاور با محدوده شهری و کاستی‌های موجود در پوشش خدمات جمع‌آوری پسماند روستایی و تعاونی دهیاری‌ها، موجب انتقال بخشی از زباله‌های روستاهای اطراف به مخازن شهر شده است. در نتیجه، فشار واردشده بر خدمات شهری صرفاً به پسماند جمعیت ساکن اسالم محدود نیست. ساماندهی این وضعیت، نیازمند همکاری شهرداری، بخشداری، دهیاری‌ها و مجموعه‌های مسئول خدمات روستایی است؛ اما تا رسیدن به سازوکاری مشترک، پاسخگویی به نیاز جاری شهر را نمی‌توان متوقف کرد.

 

تاکنون ۱۰ مخزن دفنی توسط شهرداری اسالم خریداری شده و افزایش تعداد این مخازن نیز در برنامه قرار دارد. توسعه این تجهیزات با هدف گسترش پوشش خدمات، دسترسی مناسب‌تر شهروندان و کاهش فشار بر نقاط فعلی دنبال می‌شود و باید با تأمین ظرفیت متناسب برای تخلیه و نگهداری همراه باشد.

 

از سوی دیگر، حفظ پسماند خشکِ دارای ارزش بازیافتی و انتقال آن به سایت مقصد، می‌تواند صرفه اقتصادی فعالیت در حوزه پردازش، تفکیک و بازیافت را تقویت کرده و زمینه جذب سرمایه‌گذار در سایت پسماند را فراهم کند. یکی از اهداف مهم نصب مخازن زیرزمینی، محدودکردن دسترسی به محتویات مخازن و برداشت غیررسمی مواد ارزشمند پیش از انتقال به مقصد است. خروج این مواد از چرخه جمع‌آوری می‌تواند صرفه اقتصادی فعالیت پیمانکاران تفکیک یا بازیافت در مقصد را کاهش دهد و استمرار فعالیت آن‌ها را با مشکل مواجه سازد. ازاین‌رو، افزایش مخازن دفنی با هدف حفظ این مواد در چرخه مدیریت پسماند، می‌تواند به اصلاح این روند و تقویت پایداری اقتصادی فعالیت‌های تفکیک و بازیافت در سایت مقصد کمک کند.

 

پرسش‌های مطرح‌شده در آن یادداشت درباره مطالعات، میزان و ترکیب پسماند، سهم گردشگران و وضعیت پردازش، قابل‌اعتناست. بااین‌حال، طرح این پرسش‌ها به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره غیرضروری‌بودن اصلاح تجهیزات جمع‌آوری کافی نیست. قضاوت درباره اولویت یک پروژه، نیازمند بررسی وضعیت پیشین، نیازهای موجود، هزینه اجرا و نگهداری، کارکرد تجهیزات و مقایسه با گزینه‌های جایگزین است. همان‌گونه که نصب تجهیزات به‌تنهایی نشانه حل مسئله پسماند نیست، کامل‌نبودن سایر زیرساخت‌ها نیز دلیل کافی برای بی‌فایده‌دانستن بهبود مرحله جمع‌آوری نخواهد بود.

 

درباره تصویر همراه یادداشت نیز مشخص‌بودن زمان، مکان و شرایط ثبت، برای بررسی دقیق وضعیت ضروری است. انباشت زباله در کنار هر نوع مخزن، موضوعی نیازمند رسیدگی است؛ اما تعمیم یک تصویر به عملکرد کلی طرح، بدون بررسی شرایط بهره‌برداری و علت بروز مشکل، مبنای کافی برای داوری فراهم نمی‌کند.

روابط عمومی شهرداری اسالم، نقد مسئولانه و پرسشگری رسانه‌ها را فرصتی برای ارتقای کیفیت خدمات می‌داند. انتظار می‌رود در ارزیابی اقدامات نیز ضرورت پاسخگویی به نیازهای روزمره مردم در کنار لزوم تکمیل زیرساخت‌های اساسی دیده شود. پاکیزگی معابر، کاهش پراکندگی زباله، بهبود سیمای شهر و آسایش شهروندان، مطالباتی است که رسیدگی به آن‌ها نمی‌تواند تا حل تمامی مسائل پسماند به تعویق بیفتد.

 

روابط عمومی شهرداری اسالم