آرشیو برچسب

شهرسازی

معماری در پیوند با اندیشه، فرهنگ و زندگی

در سالیان همکاری دانشگاهی و تجربه شاگردی در محضر محمدمهدی رییس‌سمیعی، شناخت من از ایشان بر پایه درک پیوند میان اندیشه، آموزش و عمل معمارانه شکل گرفت. در این تجربه ارزشمند، آنچه بیش از هر چیز اهمیت داشت، چگونگی مواجهه با مساله، دقت در مشاهده و پرهیز از پذیرش پاسخ‌های از پیش‌آماده بود. در نگاه ایشان، معماری به طراحی و ساخت بنا محدود نمی‌شد، بلکه در پیوند با نحوه فهم انسان از فضا، فرهنگ و محیط پیرامون معنا می‌یافت. از این منظر، تامل در رویکرد رییس‌سمیعی فرصتی برای بازخوانی معماری به‌مثابه فعالیتی فکری، فرهنگی و…

از پاسداشت نام تا بازخوانی میراث فکری

آیین بزرگداشت استاد دکتر محمدمهدی رییس‌سمیعی، فرصتی برای پاسداشت سال‌ها فعالیت علمی و حرفه‌ای ایشان و تامل در تاثیر یک معلم بر شکل‌گیری اندیشه و نگاه حرفه‌ای نسل‌های بعد است؛ تاثیری که از کلاس درس فراتر می‌رود و در شیوه پرسیدن، اندیشیدن و مواجهه با مسایل معماری ادامه می‌یابد. اهمیت چنین آیین‌هایی، افزون بر یادآوری کارنامه یک چهره حرفه‌ای در بازشناسی میراثی است که در ذهن و مسیر کاری شاگردان او باقی می‌ماند. در روزگاری که سرعت تولید و ساخت، گاه فرصت تمل درباره کیفیت معماری را محدود می‌کند و ابزارهای…

از آموختن معماری تا آموختنِ انسان

من به‌عنوان دانش‌آموخته معماری دانشگاه گیلان، معمار و مدرس دانشگاه، تجربه شاگردی دکتر رییس سمیعی، مشهور به دکتر رییس، را تنها در آموختن معماری خلاصه نمی‌کنم. آنچه از این رابطه در ذهنم مانده، تجربه‌هایی زیسته است؛ از هراسِ مواجهه با ندانستن و دشواریِ جلب رضایت استاد، تا لذت نزدیک شدن به فهمی تازه و تلاش ایشان برای برانگیختن پرسشی نو در ذهن شاگرد نوورود معماری. حدود بیست‌وشش سال پیش در سال‌های آغازین تحصیل معماری با نگاه و شیوه آموزش ایشان آشنا شدم؛ استادی که از مهر ۱۳۴۲ تاکنون، حضوری شصت‌وسه‌ساله در عرصه معماری و…

معمار بازآفرینی در شهرسازی

می‌دانیم که از اواخر دوران پهلوی دوم، هم‌زمان با تحولات معماری غرب در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی، اندیشه بازآفرینی ارزش‌های معماری گذشته در چهارچوب معماری معاصر در ایران نیز، متاثر از آثار فاخر لویی‌کان و گسترش انتقادها به جریان غالب مدرنیسم به‌ویژه در حوزه شهرسازی، مورد توجه قرار گرفت. تجربه‌هایی نظیر طراحی دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق (ع) به دست نادر اردلان در سال‌های پیش از انقلاب و آثار دوره نخست فعالیت سید هادی میر میران، فرهاد احمدی و دیگر معماران برجسته در دهه‌های آغازین پس از انقلاب، در همین جریان…

فراخوان عمومی جستارنویسی معماری

معماران و شهرسازان گیلان «هسا» با همکاری رسانه معماری «فضای نو»، به مناسبت روز جهانی معماری ۲۰۲۶، از معماران، شهرسازان، پژوهشگران، استادان دانشگاه، کارشناسان، دانشجویان، نویسندگان و عموم علاقه‌مندان دعوت می‌کند در فراخوان عمومی جستارنویسی معماری شرکت کنند. شعار رسمی روز جهانی معماری ۲۰۲۶ از سوی اتحادیه بین‌المللی معماران (UIA)، «مسکن یک حق انسانی است. آن را بسازید.» انتخاب شده است؛ شعاری که بر بحران جهانی مسکن و ضرورت توجه به دسترسی همگانی به مسکن مناسب تأکید دارد و نقش معماری را در طراحی، پژوهش و کنش حرفه‌ای در…

وقتی شهر را مهندسی می‌کنیم با زباله چه می‌کنیم؟

عصر چهارشنبه ۲۵ شهریور در سازمان نظام مهندسی گیلان، در سمیناری با عنوان «پرسشی از آسمان»، اتفاقی افتاد که شاید در نگاه اول چندان مهم به نظر نرسد، اما برای من پرسش‌برانگیز بود. جمعی از مهندسان درباره چالش‌های بلندمرتبه‌سازی در رشت و انزلی، مسایل توسعه و چالش‌های گیلان سخن گفتند؛ هرکس از زاویه و تخصص خود بخشی از مساله را مورد بررسی قرار داد. اما در میان این گفت‌وگوها، تقریبا از یک موضوع خبری نبود: پسماند. تنها در ارایه یکی از سخنرانان _  نسیم طواف‌زاده _ بود که این مساله به‌طور جدی مطرح شد. برای من،…

سوگ باغ‌ها

رشت در این روزگار شهری، بی باغ است. سال‌هاست که از این شهر، تنها چند ساختمان با سقف‌های سفالی، کوچه‌های باریکِ پیچ در پیچ و باران‌های بی‌پایان در اذهان‌ باقی مانده است. اما شهر ما همیشه چنین نبود. دیوارها بر درختان غلبه نداشتند. همیشه در مرداد، نفس کشیدن در آن این‌قدر سنگین نبود. اگر صدسال پیش از رهگذری در رشت، نشانی خانه‌ای را می‌پرسیدید، کمتر کسی از خیابان و میدان نام می‌برد. نشانی‌ها با باغ‌ها آغاز می‌شدند؛ «کنار باغ محتشم»، «پشت باغ مدیریه»، «نزدیک باغ ناصریه». رشت، پیش از آن‌که شهر خیابان‌ها باشد، شهر…

بلندمرتبه‌سازی بر لبه مخاطره

نظام برنامه‌ریزی و ساختار قانونی و اجرایی کشور طی دهه‌های متمادی به تدوین اصول و ضوابطی منجر شده است که بر اساس آن، مدیریت و اداره کشور با نقش‌آفرینی اشخاص حقیقی و حقوقی و در چارچوب قوانین، اقدام به اتخاذ تصمیم‌ها و رویکردهایی می‌کند؛ تصمیم‌هایی که آثار و پیامدهای آن‌ها تا درونی‌ترین لایه‌های زندگی شهروندان نفوذ کرده و آینده سرزمین را ترسیم می‌کند. در این میان، برخی مفاهیم و کلیدواژه‌ها همانند یک «مد» یا گرایش مقطعی در بازه‌های زمانی خاص به کانون توجه نظام قانون‌گذاری و اجرایی تبدیل می‌شوند. کارنامه این مفاهیم…

مجوز بلندمرتبه‌سازی در رشت و انزلی صادر شد

شورای عالی شهرسازی و معماری کشور، پهنه‌های مجاز برای ساخت ساختمان‌های بلندمرتبه را در دو شهر رشت و بندر انزلی تصویب کرد؛ تصمیمی که به گفته معاون وزارت راه و شهرسازی، با هدف حفظ اراضی کشاورزی و مدیریت کمبود زمین در استان‌های شمالی اتخاذ شده است. در ششمین جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری کشور، تعیین محدوده‌های مجاز برای بلندمرتبه‌سازی در دو شهر  گیلان مصوب شد. «غلامرضا کاظمیان» معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی با اعلام تصویب پهنه‌های بلندمرتبه‌سازی در رشت و بندر انزلی گفت: ساختمان‌ها در این پهنه‌ها…

مطالبه‌ای برای بازنگری در« نظام مهندسی»

در سال ۱۳۷۴، در ادامه بررسی آثار مخرب زلزله رودبار و تلاش مسئولان و متخصصان زمین‌شناسی و مهندسان ساختمان، قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان تدوین شد و در سال ۱۳۷۵ به‌صورت قانونی ابلاغ گردید. پس از آن نیز آیین‌نامه‌های اجرایی مربوط و دستورالعمل‌های لازم، به‌تناوب تنظیم و ابلاغ شد. با نگاهی اجمالی به قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، روشن می‌شود؛ روح این قانون که عمدتاً بر تنسیق امور ساخت‌وساز در کلیه حوزه‌های مسکن خصوصی و عمومی، و نیز ساختمان‌های دولتی و خدماتی استوار است ـ در حفظ و حراست از اموال و سرمایه ملی،…