آرشیو برچسب

یادداشت خصوصی

توسعه شهری یا انباشت مسایل حل‌نشده؟

سال‌هاست که از توسعه شهر رشت سخن گفته می‌شود اما پرسش اساسی این است که توسعه مورد نظر، دقیقا از چه نوع توسعه‌ای است؟ اگر توسعه شهری را صرفا به احداث پروژه‌های عمرانی یا گسترش کالبد شهر محدود کنیم، بی‌تردید از مفهوم واقعی آن فاصله گرفته‌ایم. توسعه شهری مفهومی چند بعدی است که علاوه بر رشد فیزیکی، ارتقای کیفیت زندگی، عدالت فضایی، حفاظت از میراث فرهنگی، بهبود زیرساخت‌های شهری، افزایش رفاه شهروندان و پایداری محیط‌زیست را نیز در بر می‌گیرد. شهری را می‌توان توسعه‌یافته دانست که شهروندان آن، فارغ از محل سکونت، از…

تو خود عقاب آشیانه الموت هستی

دو روز پیش «قلعه الموت و استحکامات دفاعی وابسته» در چهل و هشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو به عنوان سی امین میراث جهانی به ثبت رسید. در میان تصاویر و فیلم‌هایی که از این لحظه تاریخی و در میان داوران یونسکو در فضای مجازی منتشر شد، تنها واکنش «دکتر حمیده چوبک» برایم جالب توجه بود. همانطور که 18سال پیش او را دیده بودم؛ متواضع و فروتن. ردیف دوم نشسته ای، ردیف اول مختص وزیر میراث فرهنگی و هیات همراه است. وقتی داور نتیجه را اعلام می‌کند، مدیران میراث فرهنگی به آهستگی کف می‌زنند اما هیچ کدام به اندازه…

فقدان کیفیت در طراحی و نصب

فضای‌عمومی شهر، یکی از مهم‌ترین مولفه‌های کیفیت‌زندگی و از شاخص‌های اصلی توسعه‌یافتگی جوامع به شمار می‌رود. در این میان، مبلمان شهری تنها مجموعه‌ای از نیمکت‌ها، سطل‌های زباله، روشنایی‌ها یا عناصر تزیینی نیست، بلکه بخشی از ساختار اجتماعی و کالبدی شهر است که می‌تواند زمینه حضور شهروندان، تعاملات اجتماعی، افزایش حس تعلق و ارتقای آسایش محیطی را فراهم کند. با این حال در بسیاری از شهرهای گیلان، فاصله‌ای جدی میان مفهوم واقعی طراحی شهری و آنچه در عرصه اجرا مشاهده می‌شود وجود دارد. در سال‌های اخیر، اجرای برخی پروژه‌های…

از مصوبه تا یک الگوی ملی

بلندمرتبه‌سازی، اگر تنها به افزایش تعداد طبقات ساختمان‌ها محدود شود، نمی‌تواند به تنهایی پاسخگوی چالش‌های پیچیده شهرهای امروز باشد. اما اگر این سیاست در قالب یک برنامه جامع، مرحله‌بندی‌شده و مبتنی بر مطالعات علمی اجرا شود، می‌تواند به فرصتی برای بازآفرینی ساختار شهری، ارتقای کیفیت زندگی و حفاظت از منابع طبیعی تبدیل شود. بر همین اساس، پیشنهاد می‌شود اجرای مصوبه بلندمرتبه‌سازی در گیلان بر پایه یک نقشه راه مشخص و چندمرحله‌ای دنبال شود. مرحله نخست؛ تدوین طرح جامع توسعه عمودی پیش از صدور مجوزهای گسترده، لازم…

حق شهروندی و سرمایه گذاری برای آینده

در ادبیات نوین برنامه‌ریزی و مدیریت‌شهری، زیباسازی دیگر یک اقدام تزیینی یا هزینه‌ای قابل حذف در زمان محدودیت منابع تلقی نمی‌شود، بلکه بخشی از سیاست‌های ارتقای کیفیت محیط شهری و یکی از ارکان توسعه پایدار شهرها به شمار می‌رود. تجربه شهرهای‌موفق جهان نشان داده است؛ کیفیت زندگی شهروندان،تنها با توسعه زیرساخت‌های کالبدی یا اجرای پروژه‌های عمرانی سنجیده نمی‌شود، بلکه تا حد زیادی به کیفیت فضاهای عمومی، خوانایی منظرشهری، هویت‌بصری و میزان تعامل انسان با محیط پیرامون خود وابسته است. شهر، صرفا مجموعه‌ای از…

صدای پای فقر

هر جامعه‌ای برای فقیرترین شهروندانش یک خط دفاع آخر دارد؛ جایی که حتی اگر گوشت، مرغ و میوه از سفره حذف شوند، هنوز بتوان با ساده‌ترین غذاها از گرسنگی گریخت. در ایران، سال‌ها این خط دفاع آخر نان، پنیر و تخم‌مرغ بود. سال‌ها در ادبیات اقتصادی ایران، نان، پنیر و تخم‌مرغ نماد حداقل معیشت بودند، پناهگاه امنی برای روزهای سخت، هرگاه گوشت از سفره حذف می‌شد، مرغ جای آن را می‌گرفت؛ اگر مرغ هم گران می‌شد، تخم‌مرغ و پنیر باقی می‌ماندند و اگر همه چیز از دسترس خارج می‌شد، هنوز نان بود. به همین دلیل، در فرهنگ عمومی ایرانیان،…

فصل نو برای نوابغ فیزیک

خبر کسب مدال های رنگارنگ المپیاد جهانی فیزیک از سوی دانش آموزان مستعد و پرتلاش بار دیگر موجی از شادی و غرور در قلب هر ایرانی ایجاد کرد. این موفقیت حاصل سال ها تلاش دانش آموزان، خانواده ها، معلمان و مربیانی است که با کمترین امکانات و در سخت ترین شرایط چنین استعدادهای درخشانی را پرورش می دهند. انتظار طبیعی این است که بخشی از این استعدادها در آینده سهمی از جامعه دانشمندان برجسته دنیا را به خود اختصاص دهند اما چرا این اتفاق نمی افتد؟ بدون محیط پژوهشی مناسب، بودجه کافی، آزادی علمی و بخصوص همکاری بین المللی و نظام انگیزشی،…

وقتی یک محله، سیاست را تحریم می‌کند

در آستانه انتخابات شورای اسلامی شهر در سال ۱۴۰۰ در ورودی محله صف‌سر رشت، بنری نصب شد که شاید کوتاه‌ترین و در عین حال صریح‌ترین ارزیابی شهروندان از عملکرد مدیریت شهری بود: «اعضای محترم شورای شهر فعلی رشت؛ مثل ۴ سال گذشته از سفر به صف‌سر خودداری کنید. وعده‌های دروغین انتخاباتی ممنوع.» این فقط یک جمله اعتراضی نبود؛ این بنر، نشانه شکسته شدن پیوند میان مدیریت شهری و بخشی از شهر بود. این جمله را نباید صرفا یک اعتراض انتخاباتی تلقی کرد. این بنر، سندی از فرسایش اعتماد عمومی و هشداری درباره کیفیت حکمرانی شهری است؛ هشداری…

توسعه‌ای که از زمین آغاز می‌شود

آنچه در ادامه می‌آید، صرفا پاسخ به چند پرسش نیست؛ بلکه حاصل سال‌ها تجربه در طراحی سازه، ارزیابی رفتار لرزه‌ای ساختمان‌ها، مطالعات ساختگاه و مشارکت در پروژه‌های عمرانی شمال کشور است. این یادداشت نه مخالفتی با بلندمرتبه‌سازی است و نه دفاعی بی‌قید و شرط از آن؛ بلکه تاکیدی است بر این اصل که توسعه شهری، زمانی ایمن و پایدار خواهد بود که بر پایه شناخت علمی زمین، طراحی دقیق و مسوولیت‌پذیری حرفه‌ای استوار باشد. در سال‌های اخیر، با طرح توسعه ساختمان‌های بلند در شهرهایی مانند رشت و بندرانزلی، این پرسش بیش از گذشته مطرح…

روایتی از آنچه بر جانِ رشت می‌گذرد

این نوشتار، برخلاف بیشتر نوشته‌هایی که این روزها درباره رشت منتشر می‌شود نه یک یادداشت علمی است نه پژوهش نه حتی ارایه راهکار. این فقط یک گله است. گله‌ از شهری که دوستش داریم اما هر روز بیشتر احساس می‌کنیم از ما دور می‌شود. گاهی با خودم فکرمی‌کنم این تعداد متخصص، استاد دانشگاه، معمار، شهرساز، جامعه‌شناس، برنامه‌ریز، پژوهشگر و دغدغه‌مند دقیقا کجای مدیریت شهری رشت ایستاده‌اند؟ اگر قرار است حاصل سال‌ها پژوهش، پایان‌نامه، مقاله، نشست تخصصی و یادداشت‌های کارشناسی، فقط بایگانی شدن باشد، پس اصلا فلسفه تولید دانش…