آرشیو برچسب

تاریخ

شاهدی واقع‌گرا بر صداقت تصویرها

جهان عکس‌ها پنجره‌ای شگفت رو به زندگی، جامعه، تاریخ، فرهنگ، هنر و علم است.‌ آدمی چه آن زمان که ورق‌های ضخیم آلبوم‌های قدیمی را ورق می‌زد و چه اینک که بر صفحه تلفن همراه، لپ‌تاپ و تبلت به تماشای عکس‌ها می‌نشیند، می‌داند که عکس‌ها درک و فهمی نو به او می‌بخشند. واقعیت این است که کاوش در دنیای عکس‌ها همیشه مفاهیم بسیار به همراه دارد که با داده‌های جامعه‌شناسی، روانشناسی، فرهنگی، اقتصادی و ... در هم آمیخته است. از این رو برخی عکاسان و پژوهشگران در این مسیر قدم می‌نهند و «کفایت آریایی‌فر» یکی از آنان است. این بانوی…

بازمانده از رقابت بوتیک هتل‌ها

آمارهای سالیانه سفر به خصوص پس از تعطیلات ملی مانند نوروز یا تابستان از حضور میلیون‌ها گردشگر در گیلان خبر می‌دهند. رقم‌های مشابهی برای تعداد مسافران ورودی به بندر انزلی و غازیان با تکیه بر بازدید از دریا، ساحل، تالاب و آثار تاریخی آن ارایه می‌شود. یکی از مهم‌ترین خدمات برای مسافران، اقامت است: هتل، هتل آپارتمان، مهمانسرا، ویلا و خانه‌های اجاره ای و ... .کمبود در کمیت، همواره در اخبار و در میان فعالان گردشگری مطرح بوده است، اما با تغییر ذائقه و افزایش تجربه سفر میان مسافران، کیفیت به فاکتوری مهم‌تر برای کسب…

گیلان از دل مه تا دل تاریخ

گیلان را نمی‌توان تنها از دریچه وقایع سیاسی یا روایت حکومت‌ها شناخت. این سرزمین، پیش از آنکه در متن تاریخ ایران جای گیرد، در دل طبیعت زیسته و هویت خود را از جنگل، رودخانه، دریا و کوه گرفته است؛ طبیعتی که نه‌تنها شیوه زندگی مردم، بلکه مسیر شکل‌گیری تاریخ، اقتصاد، فرهنگ و حتی جایگاه جهانی گیلان را رقم زده است.    کارگروه فرهنگی کمیته تحقیق و توسعه گردشگری «موسسه گردشگران پایدار گیل»، چهارمین رویداد شب فرهنگی خود را با عنوان «از دل مه تا دل تاریخ»، عصر چهارشنبه ۱۴ اَمرداد با سخنرانی دکتر نصراله پورمحمدی املشی، استاد تاریخ…

احزاب و تشکل‌های سیاسی فعال مشروطه

جنبش‌ مشروطه ایران تنها حاصل تلاش گروهی از سیاستمداران یا روحانیان نبود؛ بلکه مجموعه‌ای از نیروهای اجتماعی، انجمن‌های‌محلی، احزاب‌ سیاسی و گروه‌های انقلابی در شکل‌گیری و پیروزی آن نقش داشتند. در میان همه مناطق ایران، گیلان جایگاهی ویژه داشت. موقعیت جغرافیایی این استان، ارتباط نزدیک با قفقاز و حضور روشنفکران و مهاجران سیاسی، سبب شد که گیلان به یکی از مهم‌ترین مراکز سازماندهی مبارزان مشروطه تبدیل شود. در این میان، احزاب و کمیته‌های مختلفی، چه ایرانی و چه قفقازی در کنار یکدیگر فعالیت کردند و با وجود تفاوت‌های فکری…

رشته‌ای که نباید گسسته شود

در حافظه‌ تاریخی ایران، لاهیجان تنها شهر چای نیست؛ پیش از آن‌که عطر چای در دامنه‌هایش بپیچد، این شهر با باغ‌های توت، پیله‌های ابریشم و تلاش نوغانداران شناخته می‌شد. ابریشم در این شهر تنها یک محصول اقتصادی نبود، بلکه بخشی از هویت، فرهنگ و شیوه‌ زیست مردم به شمار می‌رفت. اما امروز، این میراث بیش از آن‌که با بحران تولید روبه‌رو باشد، با بحرانی عمیق‌تر دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ بحران نداشتن وارث. مرگ برخی میراث‌ها در سکوت رخ می‌دهد؛ زمانی که زنجیره‌ انتقال از یک نسل به نسل دیگر گسسته می‌شود. داستان نوغان‌داری در گیلان…

رشت میان جنگل و باغ‌ها

یادم هست که در کودکی معیار آدرس دادن هم باغ بود . کمتر می‌گفتیم نقره دشت و بیشتر باغ گوهری برای آدرس دادن نام برده می‌شد. پدر که بزرگ شده‌ یوتپه بود، همیشه از سيزده بدر ایام کودکی در باغ مدیریه می‌گفت و باغ محتشم محل همیشگی سيزده بدرهای ما بود. اما رشت امروز، شهری است که باغ در آن بیشتر یک خاطره است تا واقعیت. از جنگل‌های جلگه‌ای که روزگاری از ساحل تا کوهپایه پیوسته بودند، تنها لکه‌هایی پراکنده باقی مانده. آنقدر جزیی که روستای فتاتو بعنوان تنها جنگل جلگه‌ای گیلان ثبت ملی شده است. از باغ‌های بزرگ…

تاریخ نگاری مجازی در زمانه هوش مصنوعی

در سال‌های اخیر، خوشبختانه توجه عمومی به تاریخ و میراث فرهنگی شهرهای ما افزایش یافته است؛ اتفاقی که در صورت هدایت صحیح، می‌تواند به تقویت حافظه تاریخی جامعه ومهم‌تر، افزایش مسوولیت‌پذیری نسبت به میراث فرهنگی بینجامد. با این حال، آنچه بیش از هر چیز نیازمند تامل است، شیوه پرداختن به این میراث در بخشی از فضای مجازی آن هم با مدد از هوش مصنوعی  است. تاریخ‌نگاری، صرفا روایت کردن گذشته یا توصیف زیبایی‌های یک بنا و یک رویداد نیست. پژوهش تاریخی، بر پایه اسناد، منابع معتبر، تحلیل انتقادی و شناخت زمینه‌های تاریخی شکل…

دست‌آوردهای گیلانشاه در صنعتی شدن گیلان

در یادداشتی که با عنوان تحفه‌های پورداود از سفر به هندوستان، تقریبا همزمان با هشتادمین سالروز تأسیس انجمن ایران‌شناسی، که یادگار پورداود است، منتشر شد ادعاهایی مطرح شد که در این یادداشت به آن می‌پردازم. در این‌که پورداوود اولين مترجم اوستا به فارسی است هیچ شبهه‌ای وجود ندارد. "نگارنده همیشه در گوش داشت که زرتشتیان ایران نیز در میان هم‌وطنان خود به درست‌کاری و بی‌آزاری و بردباری مشهورند. مطالعه‌ کتب مزد‌یسنا و مشاهده‌ اعمال پارسیان (هند) مرا بر آن داشت که به تفسیر اوستا، کتاب دینی ایرانیان، بپردازم تا از این‌رو…

پژوهش ‌های تاریخی و پرهیز از نسبت دادن انگیزه‌ها

پژوهش تاریخی بیش از آنکه عرصه‌ای برای قضاوت‌های اخلاقی درباره گذشتگان یا متهم کردن کنش‌گران و تسهیل ‌گران میراث تاریخی باشد، فرآیندی پویا و مبتنی بر کشف اسناد جدید است. نوشته‌ای که در پی می‌آید، ناظر به یادداشتی در پایگاه خبری مرور با عنوان «مناره انزلی، قربانی روایت های ساختگی و انحصار گردشگری» است که ظاهرا با استفاده از پژوهش های اینجانب در خصوص قدمت، مناره یا همان فانوس دریایی تاریخی انزلی، نوشته شده، اما متاسفانه نتیجه گیری که از چنین پژوهشی بعمل آمده، به دلایل زیر، نمی‌تواند صحیح  باشد. تاریخ…

سرنوشت خانه ابتهاج در انتظار تونل‌های گلسرک

سال ۹۷ بود که سروصدای احتمال تخریب خانه ابتهاج در رسانه‌ها پیچید. هم استاندار ورود کرد هم شورای شهر و هم معاون میراث فرهنگی قول ثبت ملی اضطراری آن را داد. اما در نهایت تنها سردیسی از ابتهاج در ورودی استادسرا در داخل سبزه‌میدان، همانجا که پاتوق شطرنج بازان است، قرار داده شد که به "در نگاه می‌کند، ستاره آه می‌کشد... ". سال ۱۴۰۰ که اهمیت تونلی که برای سده‌ها در کُهدم تاریخی قرار داشت به ناگهان بازتاب یافت و این اتفاق موجب ثبت آن شد. حاکم نشین کُهدم که برای سده‌ها میان سپیدرود و رشت و فومن برو و بیایی داشت و بعد از…