از اسفندماه گذشته، اخبار مربوط به آسیب به بناهای تاریخی ناشی از جنگ 40 روزه را زیاد شنیدیم. آتش بس، فرصتی شد برای برگزاری انواع و اقسام همایشها و وبینارهایی با موضوع آسیب جنگ به بناهای تاریخی در سراسر کشور که اخبار آن تماما در خبرگزاری میراث آریا منتشر شده است.
در اینکه جنگ اخیر به بناهای تاریخی آسیب زده، شکی نیست و ما نیز محکوم میکنیم. ولی تخریب سیستماتیک بناهای تاریخی پیش از جنگ اخیر و حتی تخریب به بناهای تاریخی درست در زمانی که آتش بس بود، نابخشودنی است. و از همه بدتر اینکه اخبار این تخریب ها، لابه لای اخبار همایش «جنگ بد» است، گم شده.
در همین چند روز اخیر، اخبار تخریب کلیسای انجیلی مشهد، آتش سوزی در گورستان تاریخی دارالسلام شیراز، خیابان کشی در بافت تاریخی یزد در محله بیوک و… شوک بزرگی بر دوستداران میراث فرهنگی وارد کرده که نشانگر کاهلی متولیان حفظ بناهای تاریخی است. و اگر آتش بس نشده بود، آن را هم به پای موشکهای دشمن مینوشتند!
در مرکز گیلان هم، اداره میراث فرهنگی استان مرحمت نمود و همایشی با عنوان «حمایت از میراث فرهنگی در زمانه جنگ» (28فروردین در مجتمع خاتم الانبیا) برگزار کرد و ما همه فهمیدیم که جنگ چقدر بد است و دشمنان متاسفانه «تمدن ایران» را نشانه گرفته اند.
اما برای ما قابل درک نیست که چرا باوجود انتشار اخبار مکرر در همین یک هفته اخیر، مبنی بر خطر تخریب خانه تاریخی لالمی درست در مرکز شهر رشت، برای مدیران میراث فرهنگی گیلان تاثیر معکوس داشته است!
خانه تاریخی لالمی که چندسالی است مردم رشت و بهویژه محله سبزه میدان آن را به عنوان «کافه موزه عکس ارکاک» میشناسند، با تاییدیه مکتوب اداره میراث فرهنگی به شهرداری رشت، به زودی تخریب میشود و سه طبقه بنا بر حیاط زیبای کافه ارکاک ساخته خواهد شد.
مدیران میراث فرهنگی حتی به خود زحمت ندادند تا اشاره کنند که این بنای تاریخی اگرچه ثبت ملی نیست، ولی واجد ارزش های میراثی است و بهتر است مالک در حفظ آن کوشا باشد. حمایت مادی و معنوی از مالکان بناهای تاریخی، شعار تکراری مدیران و متولیانی است که برای دوستدارن میراث فرهنگی درد بی درمان شده است.
متولی حفظ بناهای تاریخی یعنی وزارت میراث فرهنگی در سالهای اخیر چنان ناکارآمد عمل کرده که گفتنش مثنوی هفتاد من است. اما چشم پوشی و شاید بگویم همکاری برای تخریب تک بناهای بهجامانده از رشت قدیم در حافظه این شهر باقی خواهد ماند.
چه این تخریب های عمدی و سهوی را به پای جنگ بنویسم و چه کاهلی مدیران فرمایشی که از داشته های تاریخ و تمدن ایران، نمایشی برای حفظ موقعیت اجرا میکنند.
دوربینهای قدیمی چیده شده در «کافه موزه ارکاک»، تمام این کاهلی را ثبت خواهد کرد.
