گاهی یک مراسم، تنها یک برنامهی رسمی نیست؛ بلکه فرصتی است برای مکثی کوتاه در میان شتاب روزمره و بازخوانی نام انسانهایی که بیهیاهو، بخشی از حافظهی فرهنگی یک سرزمین را ساختهاند. انسانهایی که اثر حضورشان محدود به یک دورهی زمانی نیست و ردپای آنان در ذهن و زندگی نسلهای مختلف باقی میماند.
آیین تجلیل از ” انوش نصر ماسوله”، عضو موسسه هنرمندان پیشکسوت کشور، همراه با رونمایی از کتاب «میراثی از خردمندان»، از همین جنس بود؛ روایتی از احترام، خاطره و پاسداشت یکعمر تلاش درعرصه فرهنگ و هنر. این مراسم روز چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ با حضور «هادیحقشناس»استاندارگیلان،«علیباستی»رییس دانشگاه گیلان، «علی بانی» معاون پژوهشی دانشگاهگیلان،«رحیم شوقی» شهردار و اعضای شورایاسلامیرشت، هنرمندان، دانشگاهیان، پژوهشگران و دوستداران فرهنگ و هنر در پژوهشکده گیلانشناسی رشت برگزار شد.
***
عصر چهارشنبه چهرههایی آشنا از حوزه فرهنگ و هنر در کنار استادان دانشگاه و مسوولان گردهم آمدند تا از « انوش نصر ماسوله» هنرمندی تجلیل کنند که سالها از عمر خود را وقف کرده و نامش در حافظه فرهنگی گیلان جایگاهی ماندگار یافته است. در نگاه بسیاری از حاضران، این مراسم تنها یک تقدیر و بزرگداشت از این هنرمند نبود، بلکه نوعی بازگشت به ریشهها و مرور خاطرات مشترک یک زیست فرهنگی محسوب میشد؛ حیاتی که در آن هنر، اصالت و هویت درهم تنیده شده است.
این مراسم تنها یک تقدیر و بزرگداشت یک هنرمند نبود، بلکه نوعی بازگشت به ریشهها و مرور خاطرات مشترک یک زیست فرهنگی محسوب میشد؛ حیاتی که در آن هنر، اصالت و هویت درهم تنیده شده است. انوش نصر سالها از عمر خود را وقف کرده و نامش در حافظهی فرهنگی گیلان جایگاهی ماندگار یافته است
در این مراسم « هادی حقشناس» استاندار گیلان، ضمن قدردانی از پژوهشکده گیلانشناسی، برگزاری چنین برنامهها و فعالیتهای فرهنگی و هنری را از مهمترین عوامل تقویت امید و نشاط اجتماعی کشور دانست.

وی با اشاره به پیشینه تاریخی و فرهنگی گیلان بر اهمیت حفظ روایتها، خاطرات و میراث ارزشمند این سرزمین تاکید کرد و مفاخر فرهنگی را بخش مهمی از سرمایههای هویتی استان برشمرد. او همچنین نقش دانشگاه را در پیوند جامعه و فرهنگ حیاتی دانست و بر استمرار چنین رویدادهایی تاکید کرد.
استاندار گیلان افزود: «جامعهای که مفاخر خود را فراموش کند، جامعهای است که ریشههای هویتی خود را از دست داده است. امروز وظیفهی ماست که از کسانی تجلیل کنیم که بیادعا، سالها برای اعتلای فرهنگ این سرزمین تلاش کردهاند.»
در ادامه مراسم «رضا علیزاده» رییس پژوهشکده گیلانشناسی با اشاره به اهمیت ارتباط دانشگاه با مفاخرکشور تاکید کرد و این مهم را بخشی از مسوولیت اجتماعی دانشگاه در حفظ و انتقال حافظهجمعی و میراث فرهنگی به نسلهای آینده دانست.

وی با اشاره به جایگاه دانشگاه در تولید و انتقال دانش فرهنگی، اظهار داشت که چنین برنامههایی میتواند نقش مهمی در پیوند میان نسل جوان و سرمایههای هویتی جامعه ایفا کند. او همچنین افزود: دانشگاه اگر بخواهد صرفا یک نهاد آموزشی و پژوهشی باقی بماند، بخشی از رسالت خود را از دست داده است و باید به متن زندگی اجتماعی نزدیکتر شود.
علیزاده رییس پژوهشکده گیلان شناسی: الگوسازی برای نوجوانان و جوانان در حوزهی هویت، فرهنگ و ارزشهای بومی ااز مهمترین اهداف چنین برنامههایی است. شناخت مفاخر فرهنگی، تنها شناخت یک فرد نیست، بلکه شناخت بخشی از تاریخ زیستهی یک جامعه است
علیزاده در ادامه، الگوسازی برای نوجوانان و جوانان در حوزه هویت، فرهنگ و ارزشهای بومی را از مهمترین اهداف چنین برنامههایی عنوان کرد و افزود: شناخت مفاخر فرهنگی، تنها شناخت یک فرد نیست، بلکه شناخت بخشی از تاریخ زیسته یک جامعه است.
در ادامه « انوش نصر ماسوله» در سخنانی به بیان بخشی از مسیر زندگی و فعالیتهای خود پرداخت. وی با اشاره به هویت خود از افتخار همراه داشتن نام «ماسوله» در کنار نام خانوادگی خود سخن گفت و آن را بخشی جداییناپذیر از ریشههای شخصی و فرهنگیاش دانست.
او زادگاه خود را محله چمارسرای رشت معرفی کرد و از سال ۱۳۳۶ یاد کرد؛ زمانیکه با مشاهده تصاویر تماشاخانه گیلان، علاقهاش به دنیای نمایش شکل گرفت و مسیر زندگی او را تغییر داد.

انوش نصر ادامه داد: همین علاقهی اولیه، او را به سمت تجربههای مختلف هنری سوق داد و در نهایت زمینه تاسیس موسسه آتوسا را فراهم کرد. روایت او از این سالها، تصویری روشن از تلاشهایی مستمر ارایه داد؛ تلاشی که در سکوت، استمرار و باور شکل گرفته و به اثری پایدار تبدیل شده است.
این هنرمند پیشکسوت در ادامه، مطالعه و کتابخوانی را یکی از پایههای اساسی رشد فردی و اجتماعی دانست و تاکید کرد که انسان را باید از شیوهی زیستن او شناخت، نه صرفا از گفتهها و عناوینش. او جوانان را به مطالعه، یادگیری و استفاده از تجربهی نسلهای گذشته دعوت کرد و بر نقش آگاهی در تصمیمگیریهای درست زندگی تاکید کرد. نگاهیکه در آن تجربه، چراغ راه آینده است و هیچ جایگزینی برای آن وجود ندارد.
استاندار گیلان: جامعهای که مفاخر خود را فراموش کند، جامعهای است که ریشههای هویتی خود را از دست داده است. امروز وظیفهی ماست که از کسانی تجلیل کنیم که بیادعا، سالها برای اعتلای فرهنگ این سرزمین تلاش کردهاند
در ادامه مراسم، دختر انوش نصر ماسوله،” آذین نصر ماسوله” با بیان خاطراتی از پدر خود، به نقش تاثیرگذار او در زندگی خانوادگی و مسیر حرفهای و هنری ایشان اشاره کرد. این بخش از سخنان، تصویری انسانیتر از استاد ارایه داد و نشان داد که شخصیت او تنها در عرصه عمومی و هنری تعریف نمیشود، بلکه در فضای خانواده نیز جایگاهی اثرگذار و الهامبخش دارد.
در پایان این مراسم از پرترهی استاد و سپس از کتاب «میراثی از خردمندان» رونمایی شد.
کتاب «میراثی از خردمندان» روایتی از تجربه زیسته، اندیشه و مسیر طولانی یک هنرمند است که میتواند برای نسلهای آینده الهامبخش باشد. در واقع، این اثر ادامهی طبیعی همان مسیری است که وی در طول سالها طی کرده است؛ مسیری که از تجربه فردی آغاز شده و به حافظه جمعی رسیده است و اکنون در قالب کتاب، امکان تداوم یافته است.

لازم به ذکر است: نکتهای که در این مراسم بیش از هر چیز به چشم میآمد، نه بینظمی و ناهماهنگی، بلکه فقدان زمان بندی دقیق موجب آزردگی شرکت کنندگان این مراسم بود. مراسم در زمان مناسبی آغاز شد، استقبال و حضور مخاطبان نیز قابل توجه بود و در مجموع فضای اجرا از آشفتگی به دور بود؛ اما به نظر میرسید برای بخشهای مختلف برنامه، بهویژه سخنرانیها، زمان مشخصی تعیین نشده بود. این در حالیست که مدیریت زمان، یکی از مهمترین ارکان موفقیت چنین رویدادهایی فرهنگی است و میتواند ضمن حفظ کیفیت محتوا، تمرکز و همراهی مخاطبان را نیز تا پایان برنامه حفظ کند.