در فاصلهای کوتاه از مرکز شهر رشت در همسایگی بزرگترین تالاب شهری و پروژههای گردشگری، محله صفسر با مشکلات زیادی دستوپنجه نرم میکند. ساکنان محله صفسر از کمبود آب آشامیدنی، آسفالت، خدمات درمانی، حملونقل عمومی و امکانات ورزشی گلایه دارند؛ مسوولان نیز بخشی از مشکلات را ناشی از وضعیت شهرسازی و تفکیک نشدن اراضی میدانند.
به گفته ساکنان این محله حاشیهای شهر، سالهاست مشکلاتشان بیپاسخ مانده است. صفسر جزو روستا – شهرهایی محسوب میشود که نه در قوانین شهرداری جایی دارد و نه در طرح هادی روستا.
صفسر برای بسیاری از ساکنانش به منطقهای فراموششده تبدیل شده است؛ محلهای که مردم آن با وجود قرار گرفتن در محدوده شهر رشت، همچنان از ابتداییترین خدمات شهری محروماند. از سوی دیگر، مدیران شهری با استناد به قرار نگرفتن بخشهایی از این محله در طرحهای شهرسازی، طرح تفصیلی و وجود ساختوسازها و کاربریهای غیرمجاز، بخشی از مشکلات را متوجه وضعیت حقوقی و کالبدی محله میدانند؛ موضوعی که به اعتقاد اهالی،سالهاست رفع مشکلات را به تعویق انداخته و مسئولیتها را میان دستگاههای مختلف دستبهدست کرده است.
با تمدید دوره فعالیت شوراهای اسلامی شهر و روستا، خبرنگار «مرور» برای بررسی دوباره وضعیت این محله و شنیدن مطالبات مردم، با تعدادی از ساکنان، کسبه صفسر و همچنین رییس شورای شهر گفتوگو کرده است.
***
صفسر؛ جایی که تالاب نزدیک است و خدمات دور
در چند قدمی مرکز شهر رشت، محلهای قرار دارد که در همسایگی بزرگترین تالاب شهری گیلان و پروژههای تفریحی و گردشگری در حال احداث است؛ اما ساکنان آن همچنان از ابتداییترین خدمات و حقوق شهروندی محروماند. صفسر، محلهای در مجاورت تالاب عینک، یکی از مهمترین ظرفیتهای طبیعی و گردشگری رشت، سالهاست از چرخه توسعه شهری جا مانده است.
صفسر از محلههای قدیمی رشت است؛ منطقهای که زمانی روستا بود و کشاورزی در آن رونق داشت اما پس از الحاق به شهر رشت، زیر مدیریت شهرداری قرار گرفت. با این حال، بسیاری از ساکنان معتقدند این محله همچنان از ابتداییترین خدمات شهری محروم مانده است
در حالی که اطراف این تالاب به کانون سرمایهگذاری و اجرای طرحهای عمرانی تبدیل شده، در دل صفسر مشکلاتی همچون نبود آب آشامیدنی مناسب، آسفالت، داروخانه، خانه بهداشت، حملونقل عمومی و امکانات ورزشی همچنان پابرجاست و به یکی از مهمترین مطالبات ساکنان این محله تبدیل شده است.
صفسر از محلههای قدیمی رشت است؛ منطقهای که زمانی روستا بود و کشاورزی در آن رونق داشت اما پس از الحاق به شهر رشت، زیر مدیریت شهرداری قرار گرفت. با این حال، بسیاری از ساکنان معتقدند این محله همچنان از ابتداییترین خدمات شهری محروم مانده است.
بسیاری از خانوادههای ساکن صفسر نیز طی سالها و دهههای گذشته با فروش زمینهای خود در روستاهای اطراف و با امید برخورداری از امکانات شهری به این منطقه مهاجرت کردهاند، اما اکنون میگویند با مشکلات متعددی روبهرو هستند.
صفسر در مجاورت تالاب عینک قرار دارد؛ تالابی که در اطراف آن پروژههای گردشگری و سرمایهگذاری در حال اجراست. با وجود این ظرفیت و همچنین نزدیکی به محلههایی مانند حمیدیان و دخانیات، اهالی معتقدند این منطقه از روند توسعه شهری سهم چندانی نبرده است.
یکی از ساکنان محله که سالهاست در صفسر زندگی میکند، نخستین مشکل را وضعیت آب آشامیدنی عنوان میکند و میگوید: «آب داریم اما کیفیت آن مناسب نیست. بعضی خانوادهها هنوز آب شهری ندارند و توان پرداخت هزینه انشعاب را هم ندارند. آب چاه هم کیفیت مطلوبی ندارد اما با این حال کیفیتش از آب شهر بهتر است.»
آب آشامیدنی؛ نخستین مطالبه اهالی
یکی از ساکنان محله که سالهاست در صفسر زندگی میکند، نخستین مشکل را وضعیت آب آشامیدنی عنوان میکند و میگوید: «آب داریم اما کیفیت آن مناسب نیست. بعضی خانوادهها هنوز آب شهری ندارند و توان پرداخت هزینه انشعاب را هم ندارند. آب چاه هم کیفیت مطلوبی ندارد اما با این حال کیفیتش از آب شهر بهتر است.»
او ادامه میدهد: «شبها بعضی خانوادهها با دبه آب تهیه میکنند. هنگام بارندگی نیز فاضلاب بالا میآید و وارد کوچهها میشود. مسوولان بارها آمدهاند، شرایط را دیدهاند اما هنوز اتفاقی نیفتاده است.»
به گفته او در برخی نقاط محله حدود ۵۰ تا ۶۰ خانوار با مشکلات مشابه روبهرو هستند و شورا نیز ارتباط موثری با مردم ندارد.
زمین فوتبالی که حفاظ ندارد
یکی از مشاوران املاک محله که پیگیر برگزاری مسابقات فوتبال محلی است، نبود امکانات ورزشی را از دغدغههای اصلی جوانان میداند. او میگوید: «هر هفته صبح جمعه مسابقه فوتبال برگزار میکنیم و حدود ۹۰ نفر در آن حضور دارند، اما زمین مناسبی نداریم. دور زمین حفاظ ندارد و وقتی توپ شوت میشود داخل آب تالاب میافتد. حتی هزینه خطکشی زمین و تهیه توپ را خود مردم پرداخت میکنند.»
به گفته او صفسر استعدادهای فوتبالی زیادی دارد اما نبود امکانات، بسیاری از جوانان را از ورزش دور کرده است. وی همچنین به افزایش آسیبهای اجتماعی در محله اشاره میکند و میگوید: «اگر امکانات ورزشی و باشگاه وجود داشته باشد، بخشی از مشکلات اجتماعی نیز کاهش پیدا میکند.»
او میافزاید: «مردم اینجا از نظر اقتصادی ضعیف هستند. بسیاری از آنها زمینهای خود را فروخته و به امید زندگی بهتر به این محله آمدهاند، اما اکنون با بیکاری و کمبود امکانات مواجهاند.»
در صف سر فشار آب بسیار کم است. برخی همسایهها زبالههای خود را داخل مرداب میریزند و این موضوع مشکلات بهداشتی ایجاد کرده است. مسوولان معمولا در ایام انتخابات به محله میآیند اما پس از آن کمتر پیگیر مشکلات هستند
چهل سال است فقط وعده میشنویم
در قهوهخانه محله نیز مردی که خود را از قدیمیترین ساکنان صفسر معرفی میکند، میگوید: «۵۷ سال است اینجا زندگی میکنم. در ۴۰ سال گذشته فقط وعده شنیدهایم اما اقدام موثری انجام نشده است.»
جوان دیگری که در جمع حضور دارد، میگوید: «هر مشکلی که فکر کنید اینجا وجود دارد. خیابانها پر از چاله است و هزینه تعمیر خودروهایمان زیاد شده است. زمین والیبال نداریم، ایستگاه تاکسی مناسب نداریم و مسیر دسترسی به حملونقل عمومی طولانی است.»
او ادامه میدهد: «مرکز بهداشت قبلا در صفسر بود اما منتقل شد. جمعیت محله زیاد است اما امکانات متناسب با آن وجود ندارد. حتی ورودی محله هم از روشنایی کافی برخوردار نیست.»
گلایه کسبه از نبود خدمات
در یکی از فروشگاههای محله، چند نفر از کسبه نیز از مشکلات روزمره سخن میگویند. یکی از آنها میگوید: «فشار آب بسیار کم است. برخی همسایهها زبالههای خود را داخل مرداب میریزند و این موضوع مشکلات بهداشتی ایجاد کرده است.» او معتقد است؛ مسوولان معمولا در ایام انتخابات به محله میآیند اما پس از آن کمتر پیگیر مشکلات هستند.
یکی دیگر از کسبه میگوید: «در گذشته خانه بهداشت و داروخانه داشتیم اما اکنون مردم برای دریافت خدمات درمانی باید مسیر زیادی طی کنند. حتی تنها دستگاه خودپرداز محله هم همیشه فعال نیست.»
به گفته آنها، اتوبوس شهری به صفسر تردد نمیکند و شهروندان برای استفاده از وسایل حملونقل عمومی ناچارند تا ایستگاههای دورتر بروند. برخی مغازهها هنوز گاز ندارند، سرویس بهداشتی عمومی وضعیت مناسبی ندارد و مشکلات معیشتی نیز بر وضعیت زندگی مردم سایه انداخته است.
یکی از زنان حاضر در مغازه نیز از افزایش اجارهبها گلایه میکند و میگوید: «اجاره خانهها ناگهان افزایش پیدا کرده و بسیاری از مستأجران توان پرداخت آن را ندارند.»
کارگرنیا: در برخی محلات حاشیهای به دلیل تفکیک نشدن اراضی و مشخص نبودن کاربریها، شهرداری با کمبود زمین برای اجرای پروژههای خدماتی روبهرو است. اگر زمین مناسبی در اختیار شهرداری باشد، برای ایجاد فضای ورزشی نیز اقدام خواهد شد، اما در زمینهای دارای مالک خصوصی امکان ورود شهرداری وجود ندارد
معابر خاکی و آبگرفتگی
یکی دیگر از مشاوران املاک محله با اشاره به وضعیت معابر میگوید: «کوچههایی مانند مالکاشتر، شهید رجایی، شهید رحیمی و ۸ متری میرزاپور همچنان با مشکلات آسفالت، دستانداز و آبگرفتگی مواجه هستند. هنگام بارندگی، آب در سطح خیابان جمع میشود.»
او همچنین از کمبود امکانات رفاهی و ورزشی، ضعف معیشتی بسیاری از خانوادهها، نبود پارکینگ، مشکلات آب شهری و کمبود ناوگان حملونقل عمومی سخن میگوید و معتقد است مردم برای رفتوآمد به مرکز شهر ناچار به استفاده از آژانس هستند.
برخی مشکلات صفسر خارج از اختیارات شهرداری است
درباره مشکلات مطرحشده، «محمدحسین کارگرنیا»رییس شورای اسلامی شهر رشت در گفتوگو با خبرنگار «مرور» بخشی از مسایل را خارج از حوزه اختیارات شهرداری دانست. این عضو شورای شهر گفت: «موضوع آب آشامیدنی در حوزه وظایف شرکت آب و فاضلاب است. درباره آسفالت نیز قراردادهایی با پیمانکاران منعقد شده و اجرای پروژهها بر اساس اولویت انجام خواهد شد.»
کارگرنیا با اشاره به وضعیت شهرسازی این محله افزود: در برخی محلات حاشیهای به دلیل تفکیک نشدن اراضی و مشخص نبودن کاربریها، شهرداری با کمبود زمین برای اجرای پروژههای خدماتی روبهرو است. اگر زمین مناسبی در اختیار شهرداری باشد، برای ایجاد فضای ورزشی نیز اقدام خواهد شد، اما در زمینهای دارای مالک خصوصی امکان ورود شهرداری وجود ندارد.
وی تاکید کرد؛ شورای شهر مطالبات مطرحشده از سوی مردم صفسر را پیگیری خواهد کرد.
چه زمانی نوبت صفسر میرسد؟
با وجود وعدههای مطرحشده از سوی مدیران شهری درباره پیگیری مطالبات و رفع مشکلات صفسر، ساکنان این محله میگویند؛ سالهاست چنین وعدههایی را شنیدهاند، اما بخش زیادی از مشکلات همچنان پابرجاست. از نگاه اهالی، نبود زیرساختهای اولیه و کمبود خدمات شهری، مسالهای است که در گذر زمان به مطالبهای تکرارشونده تبدیل شده است.
اکنون این پرسش برای ساکنان صفسر باقی است که چه زمانی وعدههای مطرحشده به اقدام عملی تبدیل خواهد شد و مشکلات این محله پس از سالها انتظار در اولویت برنامههای مدیریت شهری قرار خواهد گرفت.
با وجود این توضیحات و گفتوگوی میدانی خبرنگار مرور با ساکنان صفسر نشان میدهد بسیاری از مشکلات این محله همچنان پا برجاست. محلهای که در همسایگی یکی از مهمترین ظرفیتهای طبیعی و گردشگری رشت قرار گرفته اما ساکنانش همچنان چشمانتظار تامین ابتداییترین خدمات شهری هستند.
