فرهنگ

زنان حاملان بار هستی‌اند؛ از همان لحظه‌ای که بار برمی‌دارند و نه ماه آن را در بطن خود حمل می‌کنند. و چه باری در جهان گران‌قدرتر از فرزند؟ اما زنان در طول تاریخ، هدف سنگ‌هایی بوده‌اند که جهان مذکر به سویشان پرتاب کرده است؛ سنگ‌هایی از جنس تبعیض، تحقیر، نابرابری و انکار حق انتخاب. آنان نه‌ تنها بار هستی را بر دوش کشیده‌اند، بلکه بار سنگین تاریخی را نیز به دوش برده‌اند که اغلب، مردان روایتش کرده‌اند. «بار هستی» عنوان نمایشگاه آثار ژاله خیاط در خانه فرهنگ گیلان است. این هنرمند با ۲۳ تابلو با تکنیک رنگ‌ و روغن،…

بندرانزلی و غازیان ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ میزبان یکی از فرزندان بالنده و قدیمی خود مهرداد اسکویی، مستندسازی با کلاس جهانی بود. انجمن سینمای جوانان بندرانزلی صبح روز دوشنبه با حضور مهرداد اسکویی نشست صمیمی و انتقال تجربه با عنوان کارگردانی مستند از راه دور را برگزار کرد. مهرداد اسکویی با ۲۵ اثر و چندگانه‌های مستند از شناخته شده‌ترین مستندسازان ایرانی‌ست. ویژگی مستند وی انسانی بودن و پرداخت پدیدارشناسانه به انسان از منظر خود انسان است. آثاری همچون خانه مادری‌ام مرداب، از پس برقع، رویاهای دم صبح، سایه‌های بی خورشید و....در…

واژه‌ای گیلکی که تا یک دهه پیش، فقط از زبان کهنسالان شنیده می‌شد، امروز می‌تواند در یک ویدئوی پانزده‌ثانیه‌ای، در یک لحظه، به گوش صدها هزار نفر برسد. سرعتی که هیچ کتاب و هیچ آرشیوی در طول تاریخ، آن را تجربه نکرده است. در عمق این اتفاق، امر جدی‌تری در حال رخ‌دادن است: جابه‌جایی منبع. جایی که تا دیروز صدای یک فرهنگ از حنجره‌ی اهل‌اش بیرون می‌آمد، امروز گاه از کسی شنیده می‌شود که تنها سرمایه‌اش، توانایی جلب توجه است. فضای مجازی برای فرهنگ گیلان هم دریچه‌ فراهم کرده، هم دامی گسترده. بحث اصلی خوب با بد بودن این اتفاق…

«بن‌بست آشتی‌کنان» به کارگردانی رضا فتوت‌خواه در تئاتر شهر رشت روی صحنه رفته است، بن‌بستی که شاید بسیاری از ما نشانی‌اش را بدانیم؛ بن‌بستی که از قضا در آن خبری از مهر و آشتی یا راهی برای رهایی نیست. نمایشنامه‌ی مجید کاظم‌زاده مژدهی در ظاهر یک کمدی خانوادگی است، اما در لایه‌های زیرین، تصویری از بخش‌های تاریک روابط انسانی و آسیب‌های اجتماعی (فقر، اعتیاد، خشونت، خیانت، آزار و ...) را نشان می‌دهد. خانه در این نمایش فقط یک خانه نیست؛ نمادی است از جامعه‌ای که آدم‌هایی با خواسته‌ها، محرومیت‌ها و زخم‌های…

«بن‌بست آشتی‌کنان» روایتی است که خنده را نقطه آغاز قرار می‌دهد، اما تماشاگر را در پایان با یک پرسش تنها می‌گذارد: اگر همه برای آشتی آمده‌اند، چرا هیچ‌کس راه خروج از این بن‌بست را پیدا نمی‌کند؟ «بن‌بست» تنها یک مکان نیست؛ بلکه تصویری از یک وضعیت انسانی است. جایی که آدم‌ها امکان تغییر دارند، اما در چرخه‌ای از ترس، عادت، پنهان‌کاری و ناتوانی در گفت‌وگو گرفتار شده‌اند. نمایش کمدی «بن‌بست آشتی‌کنان» تازه‌ترین اثر گروه تخصصی تئاتر روژا، اول شهریور ۱۴۰۵ با برگزاری آیین زنگ آغاز در تئاتر شهر رشت، سالن سردار جنگل،…

سی‌وپنج سال در عمر یک نشریه، صرفا گذر زمان نیست، گواه پایداری اندیشه‌ای است که توانسته است از فراز و فرود روزگار بگذرد به رسالت خود پایدار بماند و در متن حیات فرهنگی جامعه، جایگاهی ماندگار بیابد. «گیله‌وا» امروز به چنین منزلتی دست یافته است، منزلتی که نه از استمرار انتشار، بلکه از استمرار یک اندیشه و یک مسئولیت تاریخی سر چشمه می‌گیرد. «گیله‌وا» در روزگاری پا به عرصه فرهنگ نهاد که زبان‌ها و فرهنگ‌های بومی، بیش از هر زمان دیگری در معرض فراموشی، حاشیه‌نشینی و فرسایش قرار داشتند. در آن سال‌ها، کمتر کسی می‌اندیشید که…

در مقطعی از تاریخ گیلان که استارت نابودی زبان گیلکی با قدرت گرفتن زبان فارسی در جامعه و به ویژه در بنیاد خانواده زده شده بود و بسیاری ترجیح می‌دادند که زبان گیلکی را از دایره‌ ارتباطات کلامی خود حذف نمایند در زمانی که باقیمانده‌ی شاعران و نویسندگان پیشکسوت گیلک، فعالیتی موثر و متمرکزی نداشته و پراکنده بودند، «گیله‌وا» در میان مطبوعات محلی سر برآورد، مطبوعاتی که نه به ادبیات، فرهنگ و زبان گیلکی، بلکه به اخبار و موضوعات روز استان و البته به زبان فارسی منتشر می‌شدند و اگر هم قرار بود گاهی به گیلکی بپردازند، بسیار محدود و در حد…

در روزگاری که بسیاری از زبان‌ها، آیین‌ها و سنت‌های بومی در معرض فراموشی قرار گرفته‌اند، تداوم انتشار یک نشریه فرهنگی در بیش از سه دهه، روایتی از پایداری در پاسداشت هویت محلی است. نشریه «گیله‌وا» نیز در ۳۵ سال گذشته، فراتر از یک مجله، به بخشی از حافظه مکتوب فرهنگ، زبان و تاریخ گیلان تبدیل شده و با انتشار پژوهش‌ها، اسناد و آثار نویسندگان و پژوهشگران، نقشی موثر در حفظ و معرفی میراث فرهنگی این سرزمین ایفا کرده است. نخستین نشست فرهنگی «گیله‌شَبان» با محوریت بررسی کارنامه ۳۵ ساله نشریه «گیله‌وا»، عصر سه‌شنبه ششم…

در واپسین روز تیرماه، کتابفروشی اردیبهشت رشت میزبان آیین رونمایی و جشن امضای کتاب «صبور مثل بذر زمستان» اثر شمس لنگرودی بود؛ مراسمی که با حضور پرشور علاقه‌مندان به این شاعر و نویسنده و جمعی از دوستداران کتاب برگزار شد. «صبور مثل بذر زمستان» بازآفرینی شمس لنگرودی از گزیده حکایت‌های «فرج بعد از شدت» قاضی تنوخی است؛ کتابی که با زبانی امروزی، از امید، صبوری و گشایش در دل سختی‌ها سخن می‌گوید و پلی میان ادبیات کهن و مخاطب امروز می‌سازد. عکاس: مجتبی محمدی

آیین بزرگداشت زنده‌یاد «محمد کوچک‌پور کپورچالی» عکاس برجسته و ثبت‌کننده میراث تصویری ماندگار از طبیعت فرهنگ و زندگی مردم گیلان با حضور خانواده، هنرمندان، عکاسان و پژوهشگران در گالری کلهر رشت برگزار شد. در این مراسم چهره‌های شاخص عرصه عکاسی و فرهنگ کشور و استان از جمله سیف الله صمدیان، کریم ملک‌مدنی، مهدی منعم و فرهاد مهرانفر با مرور آثار و زندگی حرفه‌ای این هنرمند از نقش ماندگار او در ثبت فرهنگ، طبیعت و زیست بوم گیلان سخن گفتند.