یادداشت خصوصی

شهر را نمی‌توان تنها مجموعه‌ای از خیابان‌ها، ساختمان‌ها، پل‌ها و تاسیسات شهری دانست. شهر پیش از آنکه یک کالبد فیزیکی باشد، یک سازمان اجتماعی زنده است؛ موجودیتی پویا که حیات آن به کیفیت روابط اجتماعی، مشارکت شهروندان، کارآمدی نهادهای مدیریتی و توانایی آن در مواجهه با بحران‌ها وابسته است. در این نگاه، شهروندان صرفا ساکنان شهر نیستند، بلکه صاحبان، بازیگران و کنشگران اصلی آن به شمار می‌آیند. از همین منظر، مفهوم «تاب‌آوری شهری» به یکی از مهم‌ترین رویکردهای برنامه‌ریزی و مدیریت شهری در جهان تبدیل شده است؛ رویکردی که…

در سال‌های اخیر، شهررشت شاهد ظهور روگذرهای بتنی پرتعدادی بوده است که مدیریت شهری، آن‌ها را «ویترین دستاوردهای عمرانی» خود می‌نامد. شهردار، رییس و نایب رییس شورا، ریاست کمیسیون‌های تخصصی اعم از عمران و حمل و نقل و شهرسازی شورای شهر، معاونین مختلف شهرداری و حلقه نزدیکانشان در بدنه مدیریت شهری، با اتکا به کلیدواژه‌هایی نظیر «جسارت» و «شکستن رکود عمرانی» تلاش دارند تا صدای انتقادهای کارشناسی را در هیاهوی پروژه‌های بتنی فاقد رویکرد علمی مدفون کنند. در این بین پرسش اساسی مطرح است: آیا «بتن‌ریزی»، متر و معیار مدیریت…

مدتی است در گفت ‌وگوهای روزمره اطرافیان و دوستان و همکارانم جمله‌ای را زیاد می‌شنوم:« حالا ببینیم چی می‌شه». این جمله به ظاهر ساده نشان دهنده وضعیت روانی و اجتماعی پیچیده‌ای است که در موقعیت‌های خاکستری و پرابهام ایجاد می‌شود. تعلیق فکری حاصل از گسست از یک وضعیت و انتظارآینده‌ای نامعلوم. یک وضعیت مرزی بی‌ثبات که برنامه‌ریزی و اطمینان به فردا را مختل می‌کند. این جمله در عین حالی که از یک تعلیق فرساینده حکایت می‌کند، نبود حس عاملیت را هم در خود دارد؛ در واقع یک اعتراف جمعی به یک انتظار منفعلانه است. جمعی که نه می‌تواند…

در سال ۱۳۷۴، در ادامه بررسی آثار مخرب زلزله رودبار و تلاش مسئولان و متخصصان زمین‌شناسی و مهندسان ساختمان، قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان تدوین شد و در سال ۱۳۷۵ به‌صورت قانونی ابلاغ گردید. پس از آن نیز آیین‌نامه‌های اجرایی مربوط و دستورالعمل‌های لازم، به‌تناوب تنظیم و ابلاغ شد. با نگاهی اجمالی به قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، روشن می‌شود؛ روح این قانون که عمدتاً بر تنسیق امور ساخت‌وساز در کلیه حوزه‌های مسکن خصوصی و عمومی، و نیز ساختمان‌های دولتی و خدماتی استوار است ـ در حفظ و حراست از اموال و سرمایه ملی،…

گلسار از منظر شاخص‌های کلان‌شهری، مدرن‌ترین و منظم‌ترین منطقه رشت به نظر می‌رسد و نسبت به دیگر نقاط شهر وضعیت مطلوب‌تری دارد. اما اجازه دهید امروز خود را در این منطقه برایتان روایت کنم؛ روزی که تلخی‌هایش نشان داد حتی مدرن‌ترین نقطه شهر نیز برای یک شهروند معمولی چقدر ناامن و دشوار می‌تواند باشد. تصورکنید امروز من با کودک چندماهه‌ام از خیابان اصلی گلسار عبور می‌کردم. اولین مانع، ماشین‌هایی بودند که نیمی از آنها در پیاده‌رو پارک شده و راه را کاملا بسته بودند. از آنجا که پیاده‌رو مسدود بود، به اجبار وارد خیابان شدم…

بیشتر از شصت سال بعد از اصلاحات ارضی، در روستاهای گیلان هنوز بیشتر از کلمات مبالغه آمیز "چاکرم " و "نوکرم" یک عبارت کوتاه به گوش می‌رسد: "تی رعیتم " . عبارتی متعلق به دوران ارباب رعیتی که هنوز در ناخودآگاه جمعی بخش بزرگی از روستاییان تاثیر خود را حفظ کرده است ‌. بررسی تبعات اجتماعی اصلاحات ارضی بخصوص بر روی فرزندان خوانین مجالی دیگر می‌طلبد. سه نسل بعد از اصلاحات ارضی، شاید خبری از خان و رعیت نباشد اما رشت قدیم که محاط بین دو رودخانه‌ بود، هنوز نام اربابان و خوانین را بر پیشانی کوچه‌پس‌کوچه‌های خود می‌بیند ‌.…

مدتی قبل از شروع جنگ کتابی خواندم با عنوان «هنرمند و زمانه» (درباره نبوغ هنری و افسون ادبیات در روزگار پرآشوب) اثر مارینا تسوتایوا با ترجمه الهام شوشتری زاده. مترجم در ورودی یادداشتی که برای شروع کتاب نوشته بود، بریده‌ای از «اجتماع اذعان ناپذیر» موریس بلانشو را آورده بود که تا چند روز ذهنم را درگیر کرد. «نوشتن زیر فشار جنگ همان نوشتن درباره جنگ نیست، نوشتن در افق جنگ است. انگار جنگ همدم و هم بسترت باشد.» من که در کودکی جنگ هشت ساله را از سرگذرانده بودم و چندماه قبل از خواندن این کتاب هم جنگ دوازده روزه را تجربه…

در فضای پرهیاهوی رسانه‌های‌دیجیتال، هر روز با سیلاب بی‌امان از یادداشت‌ها، مقالات و تحلیل‌ها روبرو می‌شویم. از نقد سینما گرفته تا تحلیل‌های‌اجتماعی از توصیه‌های روان‌شناختی تا روایت‌های ادبی. نوشته‌ها رنگ به رنگ، همه‌جا فراوان‌اند. اما با کمی درنگ در میان هیاهوی کلمات، با واقعیتی هولناک روبرو می‌شویم. گویی بیشتر متون  با جریانییکسان، یکنواخت و خالی از خلاقیت پیش می‌روند. ما وارد عصر نویسندگان سایه شده‌ایم، دورانی که در آن قلم، جای خود را به «پرامپت» داده است و نویسنده، به جای آفرینش، به استخراج روی آورده است.…

سی و یکم اردیبهشت، روز ملی بوم‌گردی در ایران، فرصتی است برای نگاهی دوباره به سفری که ریشه در خاک، فرهنگ و زندگی مردم محلی دارد. بوم‌گردی قرار بود پلی باشد بین مسافرِ مشتاق آرامش و روستایی که نیازمند شغل و امید است. با این‌که سال‌ها از تاسیس نخستین اقامتگاه بوم‌گردی در ایران می‌گذرد، اما هنوز بسیاری از اقامتگاه‌های بوم‌گردی در سراسر کشور، بدون حمایت جدی رها شده‌اند و کیفیت خدمات آن‌ها چنان است که گاه نه تنها جذابیتی ایجاد نمی‌کند، بلکه تصویری نامناسب از گردشگری روستایی در ذهن گردشگران می‌سازد. در…

جنگ اخیر ایران و آمریکا پایان یافته، اما تقریبا همه روایت‌ها در هر دو سوی میدان حول یک پرسش واحد شکل گرفته‌اند: «چه کسی پیروز شد؟» پاسخ‌ها نیز از پیش روشن‌اند. هر جریان سیاسی از زاویه خود، تصویری از پیروزی ارایه می‌‌کند؛ حامیان حکومت از نمایش بازدارندگی سخن می‌گویند و مخالفان، ولو با احتیاط، بر ناکامی‌آمریکا یا توقف پروژه جنگ تاکید می‌کنند. رسانه‌ها، تحلیلگران و شبکه‌های اجتماعی نیز در همین دوگانه فرساینده «برد یا باخت» گرفتار مانده‌اند. اما آیا این دوگانه تمام حقیقت را توضیح می‌دهد؟ آیا درخلال این جنگ،…